3.4. IT-технологиялар

«ИТ-ны жұмыс күйінде қолдау» жобасы шеңберінде 2025 жылы аппараттық базаны жаңартуға және сақтау мен виртуализациялау жүйелерін жаңғыртуға бағытталған негізгі іс-шаралар іске асырылды. Резервтеу мен деректер сақталу деңгейін арттыру мақсатында Ақпараттық технологиялар дивизионы корпоративтік қосымшаларды орналастыратын виртуалды машиналардың резервтік көшірмесін ұйымдастыру үшін қажетті серверлік жабдықты жеткізуді іске асырды. Жаңартылған платформада виртуалды машиналарды ескірген шешімдерден жаңа виртуализация алаңына көшіру орындалды, бұл қолжетімді сақтау көлемін ұлғайтуға, сондай-ақ сервистердің өнімділігі мен ақаулықтан тұрақтылығын арттыруға мүмкіндік берді.

Іске асырылған шаралар ескірген технологиялар мен жабдықты пайдаланумен байланысты тәуекелдерді азайтуды қамтамасыз етті, сондай-ақ инфрақұрылымның шыңы жүктемелерге төтеп беру және инциденттерден кейін жедел қалпына келу қабілетін арттырды. Нәтижесінде болжамдырақ әрі басқарылатын пайдалану ортасы қалыптастырылды, бұл Компанияның бизнес-процестерінің тұрақтылығына тікелей әсер етеді.

Ішкі инфрақұрылымды дамытумен қатар, 2025 жылы «Қазақтелеком» АҚ абоненттік бөлімдерінде орталықтанған сымсыз Wi-Fi деректер беру желісін құру жобасын іске асыру басталды. Жоба Қазақстан Республикасының бүкіл аумағында 63 бөлімшені қосуға арналған.

Орталықтанған желіні енгізу қосу мен қол жеткізу қауіпсіздігінің бірыңғай стандартын қалыптастырады. Пайдаланушыларды авторизациялау SMS-растау арқылы жүзеге асырылады, бұл қол жеткізуді орталықтан басқаруға және желінің пайдаланылуын бақылауға мүмкіндік береді. Қызметкерлерге клиенттерге қызмет көрсетудің сандық құралдарын пайдалануға мүмкіндік беретін тұрақты жұмыс ортасы, ал келушілерге Компания сервистеріне ыңғайлы қол жеткізу жасалды.

Жобаны іске асыру компанияның қатысу нүктелерінде бірыңғай сандық ортаны қалыптастырады және клиенттермен өзара іс-қимыл процестерін автоматтандыру мен қосымша қызмет көрсету сервистерін енгізу үшін негіз жасайды.

2025 жылы Компания маңызды ақпараттық жүйелердің қолжетімділігін арттыру үшін географиялық тұрғыдан үлестірілген есептеуіш инфрақұрылым (георезерв) жобасын іске асырды. Астана және Ақкөл қалаларында орналасқан деректерді өңдеу орталықтары деректерді синхронды репликациямен бірыңғай есептеуіш кластерге біріктірілді. Алаңдар арасындағы қашықтық 100 км-ден асады, бұл ретте шешімнің архитектурасы корпоративтік ақпараттық жүйелердің нақты уақыт режимінде жұмыс істеуі үшін қажетті минималды желілік кідірістерді қамтамасыз етеді.

Жоба инженерлік жүйелер мен электрмен жабдықтаудан бастап желілік архитектураға, есептеуіш ресурстарға және деректерді сақтау жүйелеріне дейін барлық деңгейлерде толығымен резервтелген инфрақұрылым жасады. Алаңдар арасында бірыңғай істен шығу нүктелерін болдырмайтын және сервистердің қолжетімділігін бұзбай регламенттік жұмыстарды жүргізуге мүмкіндік беретін тәуелсіз жоғары жылдамдықты байланыс арналары ұйымдастырылды.

Жобаның негізгі элементі әртүрлі алаңдарда орналасқан сақтау жүйелері арасында деректердің синхронды репликациясы бар геоүлестірілген есептеуіш кластерді іске асыру болды. Мұндай шешім деректер дербестігін және деректерді өңдеу орталықтарының бірі істен шыққан кезде ақпараттық жүйелерді тоқтатпай сервистердің жұмысын автоматты түрде қалпына келтіруді қамтамасыз етеді.

Қосымша «3-2-1» қағидаты бойынша іске асырылған тәуелсіз резервтік көшірме жүйесі өрістетілді. Виртуалды машиналарды қалпына келтіру мүмкіндігін автоматты тексеру тұрақты түрде орындалады, бұл ықтимал тәуекелдерді алдын ала анықтауға және жоюға мүмкіндік береді. Жүргізілген кешенді тестілеулер архитектураның жұмысының дұрыстығын және қолжетімділіктің мақсатты көрсеткіштеріне сәйкестігін растады.

2025 жылы Ақпараттық технологиялар дивизионы корпоративтік ақпараттық жүйелерді микросервистік архитектураға көшіруді жалғастырды. Бұған дейін Компанияның ИТ-жүйелерінің едәуір бөлігі монолитті және меншікті вендорлық шешімдерде салынған, онда кез келген өзгерістер кешенді пысықтауды талап етті және пайдалану тәуекелдерінің артуымен қатар жүрді.

Жоба шеңберінде қолданыстағы корпоративтік қосымшаларды тәуелсіз функционалдық компоненттерге — микросервистерге декомпозициялау орындалды, олар жекелеген модульдерді бүкіл жүйенің жұмысына әсер етпей дербес дамытуға және жаңартуға мүмкіндік береді. Компания Oracle ASAP, Amdocs және Siebel CRM-ді қоса алғанда, бірқатар меншікті шешімдерден бас тартты. Remedy жүйесін шығару жалғасуда, бұл ретте жаңа шешімдер, оның ішінде Workforce Management, бастапқыда микросервистік архитектура негізінде жобаланып, енгізілуде.

Бір мезгілде қосымшаларды сүйемелдеуді, тестілеуді және өрістетуді қамтитын басқарылатын DevOps-процестер дамытылды.

Сервистерді мониторингтеу мен бақылау мәселелеріне ерекше назар аударылды, бұл жүйелер жұмысындағы тар жерлерді жедел анықтауға және ықтимал тәуекелдерге уақтылы әрекет етуге мүмкіндік берді.

Микросервистік архитектураға көшу өзгерістер мен жаңа функционалды шығаруды жеделдетті, вендорлық шешімдерден тәуелділікті азайтты және шыңы жүктемелер кезінде сервистердің тұрақтылығын арттырды.

2025 жылы «Қазақтелеком» АҚ ISO/IEC 20000-1:2016 халықаралық стандартына сәйкестікке жыл сайынғы инспекциялық аудиттен өтті. Тәуелсіз сертификаттау ұйымы жүргізген тексеру ИТ-қызметтерді басқару процестерінің халықаралық тәжірибелерге сәйкестігін растады.

ISO/IEC 20000-1 стандарты IT Service Management, ITSM ИТ-қызметтерді басқару жүйесіне қойылатын талаптарды айқындайды және сервистердің толық өмірлік циклін — жоспарлаудан және ұсынудан бастап оларды тұрақты жақсартуға дейін — қамтиды. Сертификаттың болуы Компания ИТ-процестерді жүйелі басқаратынын, ішкі және сыртқы клиенттер үшін сервистердің тұрақтылығы мен сапасын қолдайтынын растайды.

«Қазақтелеком» АҚ сертификатты 2023 жылы алды және сәйкестікті растау үшін жыл сайын инспекциялық аудиттерден өтеді. ИТ-қызметтерді басқару жүйесінің келесі толық қайта сертификаттауы 2026 жылға жоспарланған.